امروز گروه مذاکرهکنندهی سازمان ملل در ویسبادن نشستی در بارهی تشدید مجازات علیه ایران خواهد داشت. موضوع برمیگردد به فعالیت اتمی ایران. آیا براستی ایران بهدنبال ساخت سلاح هستهایست؟
زیبویر: من تصور میکنم که حداقل در میان نخبگان سیاسی ایران توافقی بر سر این مسئله وجود ندارد. هرچه هست اتفاق نظریست برای بدست آوردن این نوع سلاح؛ نه ساخت آن. اما آنها دارند تلاش میکنند به مرحلهای برسند که عوامل خارجی قادر به توقف روند تکامل فعالیت هستهای آنها نباشد.
تهران تا چه اندازه به ساخت بمب اتمی نزدیک شده؟
زیبویر: مراحل تکمیل شدن سلاح اتمی، یک روند زمانبر و طولانیست. در حال حاضر تسلط ایران بر فنآوری غنیسازی اورانیوم اندک است. هنوز اثبات نشده که به مرحلهای رسیدهاند تا قادر باشند، به میزان مورد نیاز برای ساخت بمب اتمی، اورانیوم غنیشده با خلوص لازم تولید کنند. علاوه بر آن آنها هنوز نشان ندادهاند که قادر به کوچکسازی ابزار بمب اتمی برای نصب بر روی کلاهک انفجاری موشک باشند؛ قسمت انفجاری مربوطه بسیار کوچک است. پیچیدگی کار دقیقن در این مرحله است.
بنابر این تا چند سالی خطری از جانب آنان وجود ندارد؟
زیبویر: اظهار نظردر این باره بسیار مشکل است وپاسخ به اینکه اصلن ساخت بمب اتمی چقدر طول میکشد. مراحل توسعهی آن رتبهبندی نشده چرا که برای تکمیل پروسه در هر مرحلهای میتوان فنآوری را خریداری کرد. اما ایران در حال حاضر از مرحلهی روند تکمیل پیدرپی سلاح هستهای بسیار فاصله دارد. دیگر سالهاست که ساخت سلاح اتمی به منزلهی داشتن یک زرادخانهی قابل توسعه نیست؛ دویست کلاهک هستهای برای این منظور کفایت میکند.
پیامدهای فعالیت هستهای چیست؟
زیبویر: کشورهای زیادی در منطقه هستند که خیلی پیشتر اعلام کرده بودند در صورت دستیابی ایران به سلاح هستهای آنها هم تلاش خود را در این زمینه آغاز خواهند کرد؛ از جمله میتوان به عربستان سعودی اشاره کرد. همه چیز به ایران برنمیگردد. به طورکلی جامعهی جهانی هم باید توانایی جلوگیری از روند توسعهی تسلیحات اتمی را به صورت بیالمللی و نه فقط در مورد ایران داشته باشد.
فشار جامعهی جهانی، بدانگونه که الآن کشورهای غربی در تدارک آن هستند، میتواند باعث عقبنشینی ایران شود؟
زیبویر: من معتقدم که این فشارها به شرط یکپارچگی میان کشورهای تاثیرگذارنده، ایران را به گردن نهادن وادار میکند. برای مثال اگر چین و روسیه به تصمیمگیریها عمل کنند. تاکنون چنین چیزی مشاهده نشده. ما حتا در مورد کرهی شمالی دیدیم که نگرشها در چین و روسیه بعد از دومین آزمایش هستهای کره شمالی تغییر کرد و موضوع جدی گرفته شد. در حال حاضر این دو کشور شانس بزرگی برای مشارکت در تحریمهای ایران دارند؛ هرچند امیدی به نقش آفرینی آنها وجود ندارد.
با اینکه تاکنون هیچ مدرکی دال بر تایید ساخت سلاح اتمی در ایران وجود ندارد، این تحریمها از منظر قوانین بینالمللی توجیهپذیر هستند؟
زیبویر: بله سندی برای اثبات وجود ندارد ولی نشانههای بسیاری موضوع را تایید میکند. بیشتر تاسیسات اتمی ایران تحت کنترل شدید نظامی قرار دارند، بسیاری از کارکنان این مراکز نظامی هستند و تاکنون نتوانستهاند تمامی فعالیتهایی را که در این مراکز صورت میگیرد با اهداف صلحآمیز تطبیق دهند. نقشههایی پیدا شده که نشان از تلاش برای ساخت سلاح است.
شش سال است که ایران نتوانسته آژانس انرژی اتمی را که یک سازمان مستقل از سازمان ملل است نسبت به اهداف صلح آمیز فعالیتهای هستهای خود متقاعد کند. در عین حال همکاری از جانب آنان به کندی صورت میگیرد و بسیاری از سؤالات را به صورت مبهم پاسخ میدهند. وقتی همهی این نشانهها در کنار هم قرار میگیرد سؤالات بسیاری مطرح میشود. بر همین اساس بسیاری از کارشناسان و متخصصان معتقدند که ایران فقط اهداف صلحآمیز در سر ندارد و این همان چیزیست که مایهی نگرانی بسیاری از سیاستمداران شده است. این نگرانیها تنها به غرب خلاصه نمیشود.
ماههاست که گمانهزنیها در بارهی حملهی اسراییل به تاسیسات اتمی ایران آغاز شده. احتمال آن تا چه اندازه وجود دارد؟
زیبویر: فکر میکنم این احتمال خیلی ناچیز باشد. هنوز ما از خیلی از زوایای فعالیتهای هستهای ایران آگاه نیستیم. اسراییل هم همینطور. آیا با این کار تمام فعالیتهای ایران که در همان چند تاسیسات شناخته شده انجام میشود، نابود خواهد شد؟ یا پس از مدت کوتاهی قابل برگشت خواهد بود. این کار یک انگیزهی بالایی در ایرانیها برای دستیابی به سلاح اتمی بوجود میآورد. حملهی نظامی کار عاقلانهای نیست. به تصور من، امریکاییها هم از آن حمایت نخواهند کرد.
فشار جامعهی جهانی، بدانگونه که الآن کشورهای غربی در تدارک آن هستند، میتواند باعث عقبنشینی ایران شود؟
زیبویر: من معتقدم که این فشارها به شرط یکپارچگی میان کشورهای تاثیرگذارنده، ایران را به گردن نهادن وادار میکند. برای مثال اگر چین و روسیه به تصمیمگیریها عمل کنند. تاکنون چنین چیزی مشاهده نشده. ما حتا در مورد کرهی شمالی دیدیم که نگرشها در چین و روسیه بعد از دومین آزمایش هستهای کره شمالی تغییر کرد و موضوع جدی گرفته شد. در حال حاضر این دو کشور شانس بزرگی برای مشارکت در تحریمهای ایران دارند؛ هرچند امیدی به نقش آفرینی آنها وجود ندارد.
با اینکه تاکنون هیچ مدرکی دال بر تایید ساخت سلاح اتمی در ایران وجود ندارد، این تحریمها از منظر قوانین بینالمللی توجیهپذیر هستند؟
زیبویر: بله سندی برای اثبات وجود ندارد ولی نشانههای بسیاری موضوع را تایید میکند. بیشتر تاسیسات اتمی ایران تحت کنترل شدید نظامی قرار دارند، بسیاری از کارکنان این مراکز نظامی هستند و تاکنون نتوانستهاند تمامی فعالیتهایی را که در این مراکز صورت میگیرد با اهداف صلحآمیز تطبیق دهند. نقشههایی پیدا شده که نشان از تلاش برای ساخت سلاح است.
شش سال است که ایران نتوانسته آژانس انرژی اتمی را که یک سازمان مستقل از سازمان ملل است نسبت به اهداف صلح آمیز فعالیتهای هستهای خود متقاعد کند. در عین حال همکاری از جانب آنان به کندی صورت میگیرد و بسیاری از سؤالات را به صورت مبهم پاسخ میدهند. وقتی همهی این نشانهها در کنار هم قرار میگیرد سؤالات بسیاری مطرح میشود. بر همین اساس بسیاری از کارشناسان و متخصصان معتقدند که ایران فقط اهداف صلحآمیز در سر ندارد و این همان چیزیست که مایهی نگرانی بسیاری از سیاستمداران شده است. این نگرانیها تنها به غرب خلاصه نمیشود.
ماههاست که گمانهزنیها در بارهی حملهی اسراییل به تاسیسات اتمی ایران آغاز شده. احتمال آن تا چه اندازه وجود دارد؟
زیبویر: فکر میکنم این احتمال خیلی ناچیز باشد. هنوز ما از خیلی از زوایای فعالیتهای هستهای ایران آگاه نیستیم. اسراییل هم همینطور. آیا با این کار تمام فعالیتهای ایران که در همان چند تاسیسات شناخته شده انجام میشود، نابود خواهد شد؟ یا پس از مدت کوتاهی قابل برگشت خواهد بود. این کار یک انگیزهی بالایی در ایرانیها برای دستیابی به سلاح اتمی بوجود میآورد. حملهی نظامی کار عاقلانهای نیست. به تصور من، امریکاییها هم از آن حمایت نخواهند کرد.
.jpg)
